3,3 miljoen Nederlanders boven de 15 jaar zijn laaggeletterd. Daarnaast haalt 1 op de 6 middelbare scholieren het gewenste basisniveau schrijven niet. Laat deze cijfers nog even goed tot je doordringen... Voor Correctbook is dit reden om positie te kiezen en het landelijke initiatief "Wie schrijft die blijft" te starten. Het doel: schrijfvaardigheid opnieuw agenderen.
Correctbook ontstond elf jaar geleden. Oprichter Sam van Tol reisde door Zuid-Afrika en zag van dichtbij wat analfabetisme betekent voor iemands kansen in het leven. In veel onderontwikkelde gebieden ontbrak het aan schoolmateriaal. Kinderen konden nauwelijks oefenen met schrijven. “Als je niet kunt oefenen, durf je geen fouten te maken. En zonder fouten leer je niet,” aldus Van Tol. Vanuit die overtuiging ontwikkelde hij een uitwisbaar notitieboek: duurzaam, herbruikbaar en bedoeld om eindeloos te oefenen. Tot op de dag van vandaag investeert Correctbook vijf procent van de omzet in onderwijsprojecten in Afrika.
De afgelopen jaren werd duidelijk dat geletterdheid ook in Nederland onder druk staat. 3,3 miljoen volwassenen zijn laaggeletterd. Dit zijn 1 op de 5 mensen. Tegelijk blijkt uit recente cijfers van de Onderwijsinspectie dat 1 op de 6 leerlingen in het voortgezet onderwijs het basisniveau schrijven niet haalt. In het vmbo gaat het zelfs om bijna de helft van de leerlingen. De impact hiervan is groot en raakt ook het bedrijfsleven. Beperkte taalvaardigheid vergroot de kans op miscommunicatie, fouten op de werkvloer en verminderde inzetbaarheid. Zonder gerichte aandacht groeit de groep mensen met beperkte basisvaardigheden verder. Dat vergroot ongelijkheid en beperkt economische kansen.
Daar komt een bredere ontwikkeling bij. We schrijven steeds minder met de hand en brengen steeds meer tijd achter schermen door. Terwijl onderzoek laat zien dat handmatig schrijven bijdraagt aan taalontwikkeling, begrip, focus en geheugen, verdwijnt het naar de achtergrond. Dat creëert een vicieuze cirkel: minder schrijven betekent minder prioriteit voor schrijven, zowel in onderwijs, beleid én organisaties. En wat minder prioriteit krijgt, wordt ook minder gestimuleerd, waardoor achterstanden verder oplopen.
Deze ontwikkelingen dwongen Correctbook om zijn strategie aan te scherpen. De activiteiten in Afrika blijven onverminderd doorgaan, maar de missie is verbreed naar “het verbeteren van geletterdheid”, dus ook in Nederland. De directe reactie op de recente cijfers is de beweging Wie schrijft die blijft. Correctbook wil hiermee het belang van schrijven breed onder de aandacht brengen en het gesprek over basisvaardigheden actief stimuleren. Voor mensen die moeite hebben met taal betekent dat: blijven oefenen, blijven leren en schaamte doorbreken. Voor middelbaar- en hoger opgeleiden betekent het: schrijven actief blijven inzetten en het belang ervan uitdragen. Niet alleen voor jezelf, maar ook binnen teams en organisaties. Maak het bespreekbaar.
Het initiatief is bedoeld als startpunt van een bredere ontwikkeling. De komende periode wordt Wie schrijft die blijft verder uitgebouwd, onder meer via het platform wieschrijftdieblijft.nl. Dit platform moet een plek worden waar kennis, inspiratie en praktijkvoorbeelden samenkomen en waar organisaties en partners zich bij kunnen aansluiten om het thema gezamenlijk verder te brengen. Correctbook zet zich hiermee in om het onderwerp zichtbaar te maken, partijen te verbinden en bewustwording te vergroten. Een brede betrokkenheid is nodig om de vicieuze cirkel te doorbreken en schrijfvaardigheid structureel op de agenda te houden.
Tegelijk vertaalt Correctbook deze missie naar concrete productontwikkeling. Twee nieuwe producten zijn uitgerold. Allereerst het Wie schrijft die blijft Correctbook: een praktisch werkboek met templates voor reflectie, focus en besluitvorming. Het fungeert als drager van de campagne en stimuleert professionals om schrijven actief te blijven gebruiken als ontwikkeltool, naast alle digitale middelen. Daarnaast ontwikkelt Correctbook maatwerkproducten voor bedrijven en organisaties. Deze zijn gericht op medewerkers die moeite hebben met taal en moeten helpen om oefenen te stimuleren en schaamte rondom basisvaardigheden te verkleinen. Daarmee positioneert Correctbook schrijven niet alleen als individueel hulpmiddel, maar ook als instrument voor duurzame inzetbaarheid.
“Schrijven is geen nostalgie,” zegt Van Tol. “Het is een basisvaardigheid die bepaalt of je kunt meedoen in de samenleving. Als we willen dat mensen zich blijven ontwikkelen, moeten we schrijven opnieuw serieus nemen.” Met Wie schrijft die blijft kiest Correctbook nadrukkelijk positie: geletterdheid is geen nichethema, maar een urgente gezamenlijke verantwoordelijkheid. Wie wil blijven leren, ontwikkelen en meedoen, moet blijven schrijven.