Nieuwe Europese regels om fraude en witwassen tegen te gaan, kunnen grote gevolgen hebben voor Nederlandse cadeaubonnen. Onder meer de Nederlandse Boekenbon vreest dat de nieuwe toezichtseisen zo zwaar worden dat het voortbestaan in gevaar komt.
De EU wil meer controle krijgen op digitale betaalnetwerken en andere systemen waarin geld buiten traditionele banken om wordt verplaatst. Dat moet fraude en witwassen tegengaan, maar mogelijk vallen ook cadeaukaarten en culturele tegoedbonnen onder de strengere regels.
Op dit moment kunnen nationale toezichthouders uitzonderingen geven aan producten waarbij het risico op misbruik zeer klein is. Dat geldt bijvoorbeeld voor ov-kaarten, maaltijdcheques en tankpassen. Ook de Boekenbon kreeg zo’n uitzonderingspositie van De Nederlandsche Bank.
Onder de nieuwe Europese regels verdwijnt die vrijheid voor lidstaten. De Europese Commissie zou voortaan per geval gaan beoordelen of een kaart voor een uitzondering in aanmerking komt. Boekenbon-directeur Sanne Muijser vreest dat een relatief kleine Nederlandse organisatie daardoor nauwelijks wordt gehoord.
De Boekenbon heeft een jaarlijkse omzet van ongeveer 23 tot 24 miljoen euro. Op Europese schaal is dat volgens Muijser slechts een kleine speler. Tegelijkertijd zijn de volledige toezichtseisen voor de organisatie niet uitvoerbaar. De Boekenbon is immers geen bank en beschikt niet over dezelfde systemen, mensen en financiële middelen.
De Boekenbon bestaat al negentig jaar en is uitgegroeid tot een echte Nederlandse traditie. De bon wordt al generaties lang gegeven bij verjaardagen, feestdagen en andere bijzondere momenten en is vooral bedoeld om lezen en boekverkopen te stimuleren.
Europarlementariër Dirk Gotink heeft de Europese Commissie daarom om duidelijkheid gevraagd. Hij wil voorkomen dat lokale en culturele cadeaukaarten verdwijnen door regels die vooral bedoeld zijn voor grote betaalnetwerken en risicovolle geldstromen.
Het probleem kan ook andere kaarten raken, zoals de VVV Cadeaukaart en de Podium Cadeaukaart. De sector hoopt daarom op een werkbare uitzondering voor producten waarbij het risico op fraude en witwassen zeer beperkt is.
De nieuwe regels moeten consumenten beter beschermen, maar dreigen zo juist een negentig jaar oude Nederlandse traditie uit de markt te drukken.