PromZ Magazine 1-2018

z 2018 - nummer 1 - www.promz.nl 43 Vooral retailketens bepalen promotionele beeld 9 Nu we het toch over spaaracties hebben, die bestaan natuurlijk al veel langer. In de jaren vijftig en zestig ging het bij veel fabrikan- ten, maar ook bij veel retailers om zegeltjes die uiteindelijk een geldbedrag opleverden. Bijvoorbeeld Zeeuws Meisje, maar ook Albert Heijn. De koopzegelactie van Albert Heijn loopt overigens nog altijd door. Zowel benzinemaatschappijen als retailers blijken het niet aan te durven om hun continu doorlopende spaarac- ties te staken. Die angst heeft ertoe geleid dat op dit moment spaaracties vrijwel altijd in tijd begrensd zijn. Kijk maar naar de huidige spaaracties van Albert Heijn die een korte duur heb- ben. De consultant die op dit moment een fabrikant of winkelier adviseert om een continu spaarsysteem te introduceren krijgt gegarandeerd als reactie: ‘Vertel me nu alvast hoe ik later zo’n actie nog kan beëindigen’. De opkomst van internet heeft er ook voor gezorgd dat bijvoor- beeld belangrijke leveranciers van kookboeken, zoals Blue Band, tegenwoordig hun recepten alleen maar online zetten en de con- sument adviseren om de tablet als opengeslagen kookboek te gebruiken in de keuken. Zo zien we ook acties voor bijvoorbeeld Videoland en Netflix waarbij je online films gratis kunt bekijken. Daarmee zijn de in de jaren tachtig nog zo populaire bioscoop- en platenbonnen vrijwel verdwenen als promotionele weggever. Kunst, verpakking & voetbal Een andere opvallende actie in de jaren tachtig was de Corneille- pen die de toenmalige ABN verspreidde. Dit was een Parker fineliner waarvan de bedrukking door Corneille verzorgd was (voor de liefhebbers, ze worden nog regelmatig op Marktplaats voor zo’n tien euro aangeboden). In de jaren daarna heeft Corneille veel meer commerciële activiteiten ontwikkeld, onder andere voor de Society Shop maar ook voor Calvé dat Corneille serviesgoed promotioneel aanbood. Maar de inzet van kunste- naars bij promotionele acties heeft de laatste jaren weinig meer plaatsgevonden. Nog een opvallend verschil tussen nu en dertig jaar geleden is het gebruik van zogenaamde ‘container-premiums’: de verpakking als promotioneel item. In de jaren tachtig waren er succesvolle acties met gekleurde hulzen in de toiletrollen van Edet en bedrukte leverpastei-blikjes van Unox die na consumptie met een meege- leverd plastic capje gebruikt konden worden als opbergdoosje. En er waren glazen stopflessen van Moccona oploskoffie van Douwe Egberts die op vele manieren herbruikbaar waren. Het waren destijds succesvolle acties die ook aantoonbaar meer omzet ople- verden, maar tegenwoordig kom je ze nauwelijks meer tegen. Wat we vandaag de dag ook niet meer tegenkomen zijn EK en WK voetbalacties, maar die zagen we ook niet in de jaren tach- tig. Er is daarbij ongetwijfeld een relatie met de prestaties van Het Nederlands Elftal. Pas na het winnen van het EK Voetbal in 1988 kwam er elke twee jaar bij een eindtoernooi een stroom van voetbal-gerelateerde promoties op gang waarbij met name Heineken, Coca-Cola en de diverse supermarktketens het voor- touw namen. Als Nederland zich in de toekomst weer voor een eindtoernooi plaatst zullen deze acties wel weer terugkomen. Overigens valt het op dat het succes van de Oranje Leeuwinnen, maar ook de mooie prestaties in andere sporten, zoals schaatsen, niet of nauwelijks de basis vormen voor promotionele acties. Nu niet, maar destijds ook al niet. Terwijl de aandacht voor deze sporten via de media toch aanzienlijk is. Het lijkt erop dat promo- tiemakers maar één sport kennen: mannenvoetbal. Maar in de vroege jaren tachtig kenden ze zelfs dat niet. En ook nu even niet. Het promotionele landschap in de jaren tachtig was erg gescha- keerd en er waren vele nieuwe initiatieven en promotievormen. Ook in vergelijking met het buitenland liep Nederland promo- tioneel behoorlijk voorop. Dat kwam ook door de grote rol van merkartikelfabrikanten binnen de promotionele wereld. Vandaag de dag zijn het met name retailketens die het promotionele beeld bepalen. De rol van merkartikelfabrikanten beperkt zich, als het om promoties gaat, over het algemeen tot kortingsacties. Wat dat betreft is het promotionele landschap wat beperkter gewor- den, al wordt dat wel gecompenseerd door de toenemende activiteiten van de retailers.