PromZ Magazine 1-2018

z 2018 - nummer 1 - www.promz.nl 45 8 FOTO: iStock premiumacties aller tijden los: de Flippo-spaaractie van Smiths. De spaaractie hield het vier jaar vol en werd een rage die kinde- ren fascineerde, maar die ouders en onderwijzers op een gegeven moment irriteerde. Flippo’s werden gezien als ‘nutteloze meuk’, een interessante constatering, die eind jaren negentig van pro- fetische waarde bleek te zijn. Hoewel de Flippo-actie in omvang later nooit meer werd overtrof- fen, was het de opmaat tot nog veel meer premiumgeweld in het eerste decennium van de nieuwe eeuw. Geweld, dat alles met het Nederlands voetbalelftal te maken had. In die jaren was de aanwezigheid van Oranje op een groot toernooi een zekerheidje (‘We zijn er weer bij en dat is prima!’), zodat de commercie opti- maal op een EK of WK in kon haken. Vooral Heineken en Albert Heijn zetten de toon. Heineken voorzag ons jarenlang van ludieke hoofdtooien, Albert Heijn overspoelde het land met Wuppies, Welpies en Beesies. En omdat andere supermarkten niet achter konden blijven, volgden Buddies, Handjes, Juichbandjes, Geluksvogeltjes, Bedelarmbandjes, Sparkles… De hoeveelheid Oranjepremiums was eindeloos. De berg rotzooi na afloop van weer een EK of WK onafzienbaar. En daar begon de schoen te wringen. Werden de Flippo’s uiteindelijk gezien als ‘nutteloze meuk’, alle leuk bedachte en omzet stimu- lerende Oranjepremiums werden steeds vaker omschreven als Oranje-‘prullaria’: ‘diverse kleinigheden van bedenkelijke kwali- teit’, volgens het woordenboek. De omslag In 2010 kwam de omslag. Nadat Albert Heijn meer dan 30 miljoen Beesies in de markt had gezet, begon het te rommelen. Al tij- dens het WK in Zuid-Afrika ontstond er in de media een discussie over de wenselijkheid van de gratis premiums enerzijds, versus de onwenselijkheid van al deze milieubelastende ‘hard-to-resist waste’ anderzijds. De ‘Waste with Taste’-actie was geboren en riep op om “… al die vrolijke oranjetroep terug (te) brengen naar waar deze vandaan komt”. Hoewel het niet ging om een bik- kelharde actie tegen Albert Heijn en al die andere supermarkten en fabrikanten, die ons blij maakten met Oranjegadgets zette de actie wel aan tot denken. Zelfs meer dan dat. Begin juli 2010 riep Albert Heijn consumenten op alle Beesies na het WK-voetbal weer in te leveren bij de winkels. “Als het WK voorbij is, kunnen wij ons voorstellen, dat klanten ze niet meer willen. In dat geval kunnen ze hun Beesies weer bij ons inleveren. Wij zorgen ervoor, dat de speeltjes dan een goede bestemming krijgen. Op die manier hoeven ze ook niet in de prullenbak te belanden,” aldus een woordvoerder van Albert Heijn. Die laatste opmerking lijkt een onbeduidend bijzinnetje, maar is van grote betekenis. Want het benadrukt de nutteloosheid van het premium na afloop van een evenement. Of na afloop van de rage. Het is vervuiling geworden. Vanaf het begin van het tweede decennium van onze nieuwe eeuw, zie je een kentering ontstaan. Niet direct revolutionair (Albert Heijn gaf rond het WK 2014 nog 45