2026 NUMMER 2 WWW.PROMZ.NL 35 Twee methoden Met een verandering op stapel begint het te volgen traject volgens veranderexpert De Witte met het maken van onderscheid tussen de werkelijke wereld enerzijds, en de wenselijke wereld anderzijds. Oftewel: hoe de situatie nu is en hoe die zou moeten zijn. Ideeën die breed worden gedragen vinden hun weg doorgaans wel. Maar voornemens kunnen ook stuiten op andere emoties en zelfs regelrechte weerstand. De expert meent dat op basis van die dynamiek de aanpak moet worden bepaald. Al gebeurt dat lang niet altijd. Twee veelvoorkomende methoden zijn volgens hem de ontwerpende en de ontwikkelende aanpak. De eerste kenmerkt zich door een traject waarin de verandering ontworpen is, gepland en gestuurd. “De verandering is een reis van a naar b die wordt uitgerold met verschillende punten waarop medewerkers worden bijgepraat”, vertelt hij. “Punt b is het einddoel en dat is vooraf gedefinieerd en staat dus ook vast. In de tweede aanpak, de ontwikkelende methode, is dat einddoel helemaal niet zo afgebakend en is er veel meer sprake van een participatieve manier van werken. In de praktijk betekent het dat leidinggevenden en medewerkers samen al lopende het pad ontdekken dat moet worden bewandeld en al doende samen vormgeven hoe b eruit moet zien. Daarmee is de kans op draagvlak een stuk groter. Een dergelijke ontwikkelende methode zie je in de zorg waar we met vrijwilligers, familie en cliënten proberen de zorg betaalbaar te houden door zo lang mogelijk thuis te blijven wonen.” “De ontwerpende aanpak kun je zien op de vloer van bedrijven waarin efficiëntie in logistiek topprioriteit is. Management en stafleden komen samen tot analyses van optimale vervoersstromen en de medewerkers hebben zich daar vervolgens maar aan te houden.” Boven- en onderstroom Met de keuze voor die laatste methode ligt wel een risico op de loer. In de presentatie van een verandering en het doorvoeren daarvan op wat De Witte de bovenstroom noemt (het zichtbare en organiseerbare) bestaat de kans dat de onderstroom niet wordt meegenomen. Oftewel: het geheel van alles wat níet op papier staat zoals cultuur, gevoelens en (innerlijke) overtuigingen. Met het nastreven van de wenselijke wereld wordt voorbijgegaan aan de werkelijke, en de mensen erin. Het implementeren van een verandering is dan ook geen top-downproces zoals ook De Ruiter opmerkt, en volgens haar evenmin een traject dat al te veel vast moet liggen. “Er zijn kaders zoals ISOnormen waar je je aan hebt te houden en het behalen van de omzet en ook moet je een context bieden en een tijdsframe waarin er moet worden veranderd. Maar verder is het raadzaam het traject niet te veel in beton te gieten en een beetje los te laten. Dat betekent dat je niet alleen moet zorgen dat mensen de urgentie snappen, maar ook dat je hen bij het proces betrekt. Joyce de Ruiter VERANDERING OP KOMST? ZO KRIJG JE MENSEN MEE
RkJQdWJsaXNoZXIy NDcxNDY5